Reklama

Motoryzacja - Historia

Historia modeli JEEP ze szczególnym uwzględnieniem modeli CJ i Wrangler

dokument
pobierz +

 

Testując model Wrangler wspominałem, iż mimo niewątpliwej kontynuacji tradycji pierwszego modelu, nazwa ma zaledwie 30 lat. Aby zaprezentować chronologię modeli, przygotowaliśmy poniższy rys historyczny

W lipcu 1940 roku, Amerykańskie Siły Zbrojne poinformowały producentów samochodów, że poszukują "lekkiego, zwiadowczego samochodu", który mógłby zastąpić motocykle. Armia Stanów Zjednoczonych poprosiła 135 producentów o opracowanie pojazdu, który spełniałby długą listę wymagań, takich jak:

  • Ładowność 600 funtów (272 kg)
  • Rozstaw osi poniżej 75 cali (190 cm)
  • Wysokość nie większa niż 91 cm (36 cali)
  • Silnik umożliwiający długotrwałą jazdę w zakresie od 5 do 80 km/h (3 i 50 mil na godzinę)
  • Prostokątny kształt nadwozia
  • Napęd 4x4 i dwustopniowa skrzynka rozdzielcza
  • Składana szyba przednia
  • Trzy oddzielne siedzenia
  • Przyciemniane światła
  • Całkowita masa poniżej 1.300 funtów (590 kg).

Na początku, Willys-Overland i American Bantam Car Manufacturing Company były jedynymi firmami, które wykazały zainteresowanie projektem. Wkrótce dołączył do nich również Ford Motor Company. Wszyscy trzej producenci rozpoczęli rywalizację o uzyskanie lukratywnego zlecenia rządowego i w rekordowym tempie stworzyli prototypy do prób. Główny inżynier Bantam wraz z zespołem zarządzającym firmy opracował projekt, który w ciągu 49 dni został zrealizowany w postaci pierwszego egzemplarza samochodu.

Delmar G. Roos, wiceprezes Engineering Willys-Overland, zaprojektował Willys Quad, natomiast Ford wyprodukował model GP (General Purpose), znany pod nazwą "Pygmy" i wyposażony w specjalnie przystosowany silnik do użytku rolniczego Ford/Ferguson. Latem 1940 roku, każda z firm przekazała armii swój prototyp i została upoważniona do produkcji 70 próbnych egzemplarzy.

W listopadzie 1940 roku w Camp Holabird, w Maryland, armia weszła w posiadanie tych pojazdów. Każdy z trzech projektów przekraczał wymaganą masę 1.300 funtów (590 kg), ale wkrótce armia zrozumiała, że był to zbyt niski limit i podwyższyła go dla kolejnych dostaw.

W marcu 1941 roku, armia przeszła do kolejnej fazy. Bantam miał wyprodukować 1.500 egzemplarzy modelu 40 BRC, Ford dodatkowe 1.500 aut w zmodyfikowanej i ulepszonej wersji Pygmy GP, a Willys 1.500 swojego Quada. Kolejne testy i oceny skłoniły armię do wybrania Willys'a jako głównego producenta.

W konsekwencji, większość wyprodukowanych Bantamów i Fordów GP zostało wysłanych do Wielkiej Brytanii i do Rosji w ramach programu "lend-lease". W Wielkiej Brytanii samochód Forda zyskał sławę, jako "Blitz Buggy".

Willys MA/MB.
Po wprowadzeniu serii modyfikacji i ulepszeń, Willys Quad stał się modelem MA, a później modelem MB. Dla amerykańskiej armii i dla całego świata stał się natomiast znany, jako Jeep®.

Według niektórych, nazwa ta pochodzi od skrótu "GP", który w wojskowym żargonie był skrótem od "General Purpose". Inni natomiast twierdzą, że samochód wziął nazwę od "Eugene the Jeep", znanej postaci z komiksów Braccio di Ferro. Niezależnie od swojego pochodzenia, słowo Jeep weszło najpierw do słownika amerykańskiego, a później międzynarodowego.

Model Willys MA posiadał skrzynię biegów na kolumnie kierownicy, otwory w dolnej części boków, dwa okrągłe zegary na desce rozdzielczej oraz dźwignię hamulca ręcznego umieszczoną z lewej strony. Willys dołożył wszelkich starań, aby obniżyć masę do 2.160 funtów (980 kg) i spełnić nowe wymagania armii. Części wymontowane z modelu MA w celu osiągnięcia założonego celu, były później montowane w następnej generacji MB, która ważyła zaledwie 400 funtów (181 kg) więcej.

Willys-Overland wyprodukował dla amerykańskiej armii ponad 368.000 samochodów, do których dołączyło kolejnych 277.000 pojazdów wyprodukowanych na licencji Forda. Od tamtej chwili, ten spartański i niezawodny samochód w kolorze oliwkowym stał się sławny ze względu na swój udział w zwycięstwie podczas II wojny światowej. Po zakończeniu konfliktu, Willys zarejestrował nazwę "Jeep" i postanowił przekształcić go w auto terenowe, odpowiednie do użytku w gospodarstwach rolniczych: powstał w ten sposób „Universal Jeep" do użytku cywilnego. Jeden z ówczesnych sloganów reklamowych Willysa głosił, iż „Słońce nigdy nie zachodzi dla wspaniałego Jeepa" - a firma nie ustawała w wysiłkach, aby świat dowiedział się, że samochód ten został stworzony przez Willysa.

PRZEGLĄD HISTORII SAMOCHODÓW JEEP DO UŻYTKU CYWILNEGO

Jeep CJ-2A: 1945-1949
W 1945 roku został wyprodukowany model CJ-2A, pierwszy samochód Jeepa przeznaczony do użytku cywilnego. Wyposażenie obejmowało otwieraną klapę tylną, koło zapasowe montowane bocznie, powiększone reflektory oraz zewnętrzny korek wlewu paliwa i wiele innych detali, niespotykanych w jego militarnym pierwowzorze.
Niektóre z podzespołów CJ- SA - m.in. czterocylindrowy rzędowy silnik o pojemności 2,195 cm3 (134 cale sześcienne), skrzynia biegów T-90A, skrzynka rozdzielcza Spicer 18 oraz osie sztywne przednie Dana 25 i tylne Dana 23-2 stosowane były także w modelach późniejszych Jeepa. Model CJ-2A był produkowany przez cztery lata.

Jeep Jeepster: 1948-1951
Jeepster był ostatnim pojazdem o nadwoziu otwartym typu Phaeton produkcji amerykańskiej. Wyróżniał się zastosowaniem bocznych kurtyn zamiast opuszczanych szyb. Oferowany początkowo z silnikiem "Go- Devil" otrzymał ostatecznie silnik sześciocylindrowy "Hurricane" o pojemności 2,64 litra. Model ten nie był nigdy produkowany z napędem 4x4.

Jeep CJ-3A: 1949-1953
Wprowadzony w roku 1948, CJ-3A nie różnił się zbyt wiele od poprzednika, ale zaczęto montować jednoczęściową szybę przednią, a oś tylna był jednak solidniejsza. W modelu tym montowany był czterocylindrowy silnik typu L-Head.

Jeep CJ-3B: 1953-1968
Model CJ został unowocześniony w roku 1953, jako CJ-3B. W stosunku do wojskowego pierwowzoru posiadał podwyższoną kratę chłodnicy i maskę silnika, by pomieścić nowy, czterocylindrowy silnik "Hurricane" typu F-Head. Produkcja CJ-3B w USA trwała do roku 1968 i wyniosła łącznie 155.494 sztuk. W roku 1953 za kwotę 60 mln dolarów firmę Willys-Overland przejął Henry J. Kaiser. Wkrótce po tym jego firma Kaiser Company rozpoczęła intensywny program rozwojowy, którego założeniem było poszerzenie gamy pojazdów Jeep.

Jeep CJ-5: 1955-1983
W roku 1955 Kaiser zaprezentował model CJ-5, oparty na wersji wojskowej M-38A1, używanej w 1951 roku podczas wojny w Korei i wyróżniającej się zaokrąglonymi błotnikami przednimi. Wóz był nieco większy od CJ-3B z uwagi na wydłużony rozstaw osi i długość karoserii. Dzięki modyfikacjom silnika, osi i skrzyń biegów, a także zwiększonemu komfortowi siedzeń, CJ-5 posiadał miękkie kształty i bardziej zaokrąglone profile. W czasie niemal 30 lat wyprodukowano ponad 600 tys. sztuk wersji o rozstawie osi 205 cm (81 cali).

Jeep CJ-6: 1956-1975
Oprócz wydłużonego o 50 cm (20 cali) rozstawu osi, model CJ-6 był w zasadzie identyczny jak CJ-5, choć zwiększyła się jego przestrzeń ładunkowa. Ponadto, w 1956 roku Jeep wzbogacił serię CJ, wprowadzając wersję z przedłużoną kabiną. Za czasów AMC CJ-5 i CJ-6 otrzymały wzmocnione osie, skuteczniejsze hamulce i szersze opony. W 1965 roku pojawił się nowy silnik V6 "Dauntless", który był dostępny na zamówienie w modelach CJ-5 o rozstawie osi 205 cm (81 cali) i CJ-6 o rozstawie osi 256 cm (101 cali). Silnik ten miał moc 155 KM, prawie dwukrotnie wyższą niż standardowa jednostka czterocylindrowa. Był to także pierwszy silnik V6 w samochodzie serii CJ. Od roku 1973 wszystkie modele CJ wyposażane były w jednostki AMC V8 o pojemności 4,981 cm3 lub 5,899 cm3 (304 lub 360 cali sześciennych).

 

Jeep Pickup: 1947-1965
Jeep Pickup z rozstawem osi 299 cm (118 cali) był pierwszym krokiem Willysa-Overlanda na drodze dywersyfikacji marki Jeep względem serii CJ.

(Jeep) Willys Wagon: 1946-1965
Model ten, o rozstawie osi 265 cm (104,5 cali), długo cieszył się powodzeniem wśród miłośników marki. Wersję z napędem 4x4 wprowadzono w roku 1949.

Jeep FC 150/170 Pickup: 1957-1965
Pojazdy serii Forward-Control Jeepa były w zasadzie roboczymi samochodami ciężarowymi o rozstawie osi 205 cm (81 cali) w modelu FC 150 oraz 262 cm (103,5 cali) w modelu FC 170. W okresie ich produkcji wprowadzano nieliczne tylko zmiany. W 1959 i 1960 roku niektóre modele wyposażono w sztywne osie przednie i tylne. Ponadto, niektóre modele z 1959 roku posiadały podwójne koła tylne oraz czterostopniową przekładnię manualną.

Jeep Wagoneer: 1963-1983
Model Jeep Wagoneer z 1963 roku był pierwszym pojazdem o napędzie 4x4 z automatyczną skrzynią biegów i jest uznawany za przodka współczesnych SUV'ów. Na zamówienie były również dostępne niezależne zawieszenia kół przednich. Nowością w roku 1973 był pierwszy automatyczny system stałego napędu 4x4 Quadra-Trac®, pierwszy automatyczny system stałego napędu 4x4, który był dostępny w dużych ciężarówkach i w samochodach typu kombi.

Jeep Gladiator/Pickup seria J: 1963-1987
Przypominający linią Wagoneera, Jeep Gladiator zadebiutował w roku 1963 w wersjach 304 cm (J-200 120 cali) i 320 cm (J-300 126 cali), wyposażony w skrzynkę rozdzielczą Dana 20 oraz przednią i tylną oś napędową Dana 44. Nazwa Gladiator znikła w roku 1972.

Jeep Commando: 1967-1973
Był to pojazd o rozstawie osi 256 cm (101 cali), wyposażony w silnik V6 "Dauntless" i tylne osie sztywne Dana 27 i Dana 44. W 1971 roku wyprodukowano w liczbie niecałych 100 sztuk wersję specjalną Commando Hurst. Jest to jeden z najrzadszych i najbardziej poszukiwanych pojazdów wśród kolekcjonerów Jeepa.

Jeep Cherokee (SJ): 1974-1983
Dwudrzwiowy model Cherokee przeznaczony był dla nieco młodszej klienteli, niż model Wagoneer i został wyprodukowany dla rynku pojazdów rekreacyjnych, który prężnie się rozwijał. Posiadał przedni grill Gladiator i oferował różne kombinacje kolorów nadwozia oraz możliwości indywidualizacji. Był sprzedawany jak pojazd lepiej przystosowany do jazdy terenowej niż model Wagoneer.

Jeep CJ-7: 1976-1986
W roku 1976 AMC wyszedł z modelem CJ-7, pierwszym radykalnie zmodernizowanym pojazdem marki Jeep od 20 lat. Aby pomieścić automatyczną skrzynię biegów, model ten (w porównaniu z CJ-5) miał nieznacznie wydłużony rozstaw osi. Po raz pierwszy dostępny był plastikowy hardtop oraz drzwi z blachy stalowej. Zarówno CJ-7 o rozstawie osi 237 cm (93,5 cali), jak i CJ-5 o rozstawie osi 212 cm (83,5 cali) produkowane były aż do roku 1983 - gdy z uwagi na spadający popyt, CJ-5 zakończył swój żywot produkcyjny po 30 latach popularności.

Jeep CJ-8 Scrambler: 1981-1985
Zaprezentowany w roku 1981 Jeep Scrambler różnił się od CJ-7 głównie dłuższym rozstawem osi. Znany na świecie, jako model CJ-8 samochód ten dostępny był z dachem zdejmowanym hardtop lub składanym softtop. Chociaż taśmy produkcyjne opuściło niemal 30 tys. sztuk modelu, jest on wciąż zaskakująco poszukiwany przez kolekcjonerów.

Jeep Grand Wagoneer: 1984-1991
Pod nazwą Grand Wagoneer, Jeep wprowadził na rynek pierwszy luksusowy SUV, oferując Klientom wyjątkowe połączenie elementów wyposażenia dostępnych w standardzie: skórzana tapicerka, klimatyzacja, radio stereo AM/FM/CB, izolacja akustyczna i wykończenia zewnętrzne przypominające drewno. Model Grand Wagoneer był ponadto wyposażony w silnik V8 o pojemności 5,9 litra (360 c.i.d.) o podniesionej mocy i momencie i oferował najwyższą w swoim segmencie zdolność holowania.

Jeep Cherokee (XJ): 1984-2001
Jest to pierwszy projekt w całości zrealizowany przez AMC, jak też pierwszy nowy samochód typu kombi Jeepa od czasów Wagoneer. XJ łączył ramę i karoserię jednobryłową. Nowe przednie zawieszenia „Quadra-Link" zapewniały solidność osi przedniej, poprawiając komfort prowadzenia oraz dynamikę jazdy, natomiast zrobotyzowana linia montażowa gwarantowała wysoką jakość montażu i wykończenia.

Cherokee XJ ważył 500 kg (pół tony) mniej, był niższy o 10 centymetrów (4 cali), węższy o 15 centymetrów (6 cali) i krótszy o 53 centymetry (21 cali) w porównaniu do starszego modelu Cherokee, pomimo zachowania 90% możliwości tamtego modelu. Dostępny z dwoma systemami napędowymi z dwoma lub czterema kołami napędowymi (SelecTrac i CommandTrac "Shift on the fly") i w wersji czterodrzwiowej, model Cherokee zdominował rynek na wiele lat. W roku 1988 zadebiutował Cherokee Limited, a w roku 1988 pojawiła się oferta sześciocylindrowego silnika rzędowego o pojemności 4,0 litrów.

Jeep Wrangler (YJ): 1987-1996
W roku 1983 na rosnącym rynku pojazdów typu 4x4 wciąż liczyły się użytkowe walory Jeepa serii CJ, brakowało jednak bardziej komfortowej oprawy, typowej dla samochodów osobowych. Odpowiedzią AMC było wprowadzenie modelu Jeep Wrangler (YJ) w 1986 roku i zaniechanie produkcji serii CJ.

Mimo, iż na wzór CJ-7 nadwozie Wranglera było wciąż otwarte, to jednak nowe auto miało niewiele wspólnych części i komponentów ze sławnym poprzednikiem. Od strony mechanicznej, Wrangler był bliższy Cherokee niż modelowi CJ-7. Po raz pierwszy i ostatni Wrangler miał prostokątne reflektory. Łączna produkcja modelu YJ przekroczyła 630 tys. aut.

5 sierpnia 1987 roku - po niecałym roku od debiutu Wranglera - firma American Motors Corporation została przejęta przez Chrysler Corporation i marka Jeep stała się częścią Jeep/Eagle Division swego nowego właściciela.

Jeep Comanche (MJ): 1986-1992
Jeep Comanche był oparty na platformie Cherokee i podobnie wyposażony, a skrzynię ładunkową o długości 1,83 m otrzymał w roku 1987. W ofercie późniejszych modeli dostępne były systemy napędu 4x4 Selec-Trac oraz Command-Trac.

Jeep Grand Cherokee (ZJ/WJ): 1993-2004
Grand Cherokee debiutował w sposób niezwykle efektowny, przedzierając się przez szklaną ścianę Centrum Kongresowego, podczas inauguracji salonu samochodowego Detroit North American Auto Show 7 stycznia 1992 roku. Jako pierwszy SUV wyposażony w poduszkę powietrzną kierowcy, naznaczył nową erę dla SUV-ów, wprowadzając również nowe standardy pod względem własności terenowych i komfortu jazdy.

Jeep Wrangler (TJ): 1997-2006
Kolejny Jeep Wrangler z 1997 roku (TJ) przypominał model CJ-7. Jego wygląd w stylu retro nie był przypadkowy, ale od CJ-7 różniło go wiele od strony mechanicznej. Około 80 procent komponentów i części zostało zaprojektowanych od nowa. Model TJ miał zawieszenie na sprężynach śrubowych z prowadzeniem czterodrążkowym, wzorowane na Cherokee, otrzymał też całkowicie nowe wnętrze wraz z poduszkami powietrznymi dla kierowcy i pasażera. Model TJ zachował detale klasyczne dla swej marki - m.in. okrągłe reflektory, składaną szybę przednią (zastosowaną po raz pierwszy w 1940 roku), zdejmowane drzwi nadwozia i opcje składanego dachu typu soft top, albo zdejmowanego typu hardtop. W standardzie montowano także fabrycznie „sport bar".

W roku 2003 zadebiutował Wrangler Rubicon - najlepiej wyposażony Jeep w historii. Ten przydomek pojazd zawdzięczał wyposażeniu w uruchamianą przyciskiem elektryczną blokadę mechanizmów różnicowych przedniej i tylnej osi Dana 44, reduktor terenowy o przełożeniu 4,0:1, specjalne ogumienie 32 cale (81 cm) oraz wielu innym elementom, które przedtem nie były dostępne w żadnym z seryjnie wytwarzanych pojazdów marki Jeep.

Rok 2004 przyniósł premierę Wranglera Unlimited, czyli wersji o wydłużonym rozstawie osi, powiększonym o 33 cm (13 cali) bagażniku i obszerniejszej o 5 cm (2 cale) tylnej przestrzeni dla pasażerów. Pomimo tak samo dobrej, jak w oryginalnym Jeepie Wranglerze, zabawy podczas jazdy open air i umiejętnościom 4x4, wersja Unlimited gwarantowała lepszy komfort jazdy i jeszcze większą wszechstronność.

Jeep Grand Cherokee (WK): 2005-2010
Całkowicie przeprojektowany na bazie modeli ZJ/WJ, model ten mógł się pochwalić doskonałym trzymaniem się drogi, lepszym prowadzeniem, silnikiem HEMI® V8 o pojemności 5,7 litra oraz wyposażeniem typowym dla samochodów luksusowych.

Jeep Wrangler i Wrangler Unlimited (JK): od 2007 do dzisiaj

Dodając do oryginalnej formuły nową ramę, nadwozie i wystrój wnętrza, nowe silniki oraz lepsze wyposażenie, model JK został udoskonalony pod kątem umiejętności terenowych, płynności jazdy, przestronności, przyjemności jazdy odkrytym samochodem, mocy, spalania i ochrony pasażerów.

Dzięki niepowtarzalnemu wzornictwu, czterodrzwiowej wersji, swobodzie jazdy odkrytym samochodem, JK Wrangler wprowadził Jeepa w nowy wymiar. Wnętrze może pomieścić pięciu pasażerów, co jest absolutną nowością w gamie Wranglera, a przestrzeń załadunkowa jest jak do tej pory największą oferowaną przez Wranglera. Model Unlimited łączy wzorcowe umiejętności off-roadowe z praktycznością samochodu na każdy dzień.

Aktualna gama Jeepa Wranglera prezentuje zdecydowany styl, solidny i prosty i łączy wyjątkowe umiejętności terenowe z przyjemnością jazdy z odkrytym dachem.


Jeep Grand Cherokee (WK): od 2011 roku do teraz
Dzięki ponad 4 milionom sprzedanych sztuk, w 2011 roku Jeep udoskonalił formułę, likwidując za pośrednictwem nowej generacji Grand Cherokee wszelkie kompromisy pomiędzy umiejętnościami jazdy po drodze i w terenie. Nowy Grand Cherokee proponuje niesamowite osiągi na drodze, legendarne umiejętności jazdy 4x4, niskie spalanie, nowe nadwozie oraz wnętrze wyższej klasy, autentyczną jakość konstrukcyjną "Made in USA", bogate wyposażenie w system bezpieczeństwa oraz komfort jazdy. Aktualnie, Jeep Grand Cherokee jest najbardziej utytułowanym SUV-em w historii.

inf/zdjęcia JEEP


Reklama